Waar meld je een Aziatische hoornaar in Nederland/België?

Waar meld je een Aziatische hoornaar in Nederland/België?

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een exotische wespensoort die sinds 2017 in Nederland en sinds 2016 (eerste nest) in België voorkomt. Deze invasieve soort vormt een bedreiging voor onze inheemse insecten, waaronder ook onze honingbijen. Het is daarom belangrijk om deze hoornaars te herkennen en te melden zodat verspreiding beperkt kan blijven. Heb je een Aziatische hoornaar gespot? Dan is het essentieel om dit direct bij het juiste meldpunt te melden zodat professionals actie kunnen ondernemen.

De Aziatische hoornaar herkennen

Voordat je een melding maakt, is het belangrijk om zeker te weten dat het om een Aziatische hoornaar gaat. De Aziatische hoornaar is kleiner dan de Europese hoornaar, met een donker (bijna zwart) borststuk en een zwarte kop. Kenmerkend is de opvallende gele band op het achterlijf. De poten zijn geel aan de uiteinden, wat een duidelijk verschil is met andere wespensoorten. Deze combinatie geeft de hoornaar een donkerder uiterlijk dan onze inheemse Europese hoornaar, waarvan de kleuren meer roodbruin zijn.

Het verschil tussen de Aziatische en Europese hoornaar is voor een leek soms lastig te zien. De Europese hoornaar is groter en heeft een meer roodbruine kleur. Als je twijfelt, probeer dan een duidelijke foto te maken. Dit helpt experts bij het determineren van de soort. Verwar de Aziatische hoornaar ook niet met de gewone limonadewesp, die aanzienlijk kleiner is en een heel ander kleurpatroon heeft.

In het vroege voorjaar zie je vooral koninginnen die op zoek zijn naar een geschikte nestplaats. Vanaf de zomer worden ook werksters actief. Een werkster van de Aziatische hoornaar is ongeveer 2-3 cm lang, terwijl de koningin tot wel 3,5 cm kan worden. Ze jagen actief op honingbijen, wat ze vooral voor imkers tot een grote zorg maakt.

Waar meld je Aziatische hoornaars in Nederland?

In Nederland kun je de Aziatische hoornaar het beste melden via waarneming.nl. Dit platform verzamelt alle meldingen en zorgt ervoor dat deze bij de juiste instanties terechtkomen. Maak een foto van het insect en voeg deze toe aan jouw melding. Elke melding is waardevol voor de monitoring en bestrijding van de Aziatische hoornaar. Na een melding kan een expert contact met je opnemen voor verdere informatie of om de waarneming te bevestigen.

In Nederland ligt de verantwoordelijkheid voor de bestrijding van de Aziatische hoornaar bij de provincies en gemeenten. Sinds 2023 coördineert de Taskforce Aziatische Hoornaar (een initiatief vanuit het ImkersOverleg) de aanpak op landelijk niveau, met in elke provincie een netwerk van contactpersonen bij lokale imkerverenigingen. Zij helpen bij het opsporen van nesten en het vangen van koninginnen, zodat professionele bestrijders de nesten kunnen weghalen. Let op: sinds 2026 is het beleid in meerdere provincies veranderd. Omdat volledige uitroeiing niet meer haalbaar is, worden niet langer alle gemelde nesten verwijderd, maar vooral nesten die een direct gevaar vormen voor mensen of voor kwetsbare natuur. Melden blijft wél belangrijk, omdat het helpt de verspreiding in kaart te brengen. Voor imkers is het essentieel om alert te zijn op deze soort rondom hun bijenkasten. De Aziatische hoornaar jaagt namelijk vaak bij de ingang van bijenkasten, waar ze de terugkerende werkbijen vangen. Als je regelmatig hoornaars bij je bijenkasten ziet, zijn er verschillende manieren om je bijen te beschermen tegen deze predator.

Waar meld je Aziatische hoornaars in België?

In België verloopt het melden via de website www.vespawatch.be, een initiatief speciaal opgezet voor de monitoring van de Aziatische hoornaar. Via dit platform kun je jouw waarneming doorgeven, inclusief foto's en de exacte locatie. Net als in Nederland is het maken van een duidelijke foto cruciaal om de soort correct te identificeren.

De Belgische aanpak is sterk georganiseerd, met een netwerk van vrijwilligers en professionals die samenwerken om de verspreiding van deze invasieve soort tegen te gaan. Alle nesten die worden gemeld, worden opgezocht en bestreden door gespecialiseerde bestrijders. Het is van groot belang om zowel de voorjaarsnesten (primaire nesten) als de latere zomernesten te melden, aangezien elk nest kan leiden tot meerdere nieuwe koninginnen in het volgende jaar.

Voor het lokken van Aziatische hoornaars zijn verschillende methoden beschikbaar, zoals de wiekpotmethode. Dit kan helpen bij het opsporen van nesten, maar is vooral bedoeld voor professionals. Als gewone burger is het belangrijkste dat je alert blijft en waarnemingen meldt via het officiële platform.

Waarom is het melden zo belangrijk?

De Aziatische hoornaar staat op de Europese Unielijst voor invasieve exoten, wat betekent dat EU-lidstaten verplicht zijn de soort te bestrijden. Deze hoornaar vormt een serieuze bedreiging voor onze biodiversiteit en specifiek voor de honingbijenpopulatie. Eén nest kan tot 500 nieuwe koninginnen produceren, die het volgende jaar allemaal een nieuw nest kunnen starten. Zonder bestrijding verspreidt de soort zich dus razendsnel.

Door jouw melding help je mee aan het monitoren van de verspreiding en het opsporen van nesten. Elke waarneming is waardevol, zelfs als je niet helemaal zeker bent van de soort. Experts kunnen aan de hand van jouw foto's bepalen of het inderdaad om een Aziatische hoornaar gaat. Als je waarschijnlijk een koningin hebt gezien in het voorjaar, is dit extra waardevol, aangezien koninginnen in die periode nesten bouwen.

Bij een aanval van Aziatische hoornaars is het belangrijk om rustig te blijven en langzaam weg te lopen. Net als andere wespensoorten steken deze hoornaars alleen als ze zich bedreigd voelen. Vooral in de buurt van hun nest kunnen ze agressief reageren.

Bestrijding van de Aziatische hoornaar

Na een melding wordt het nest van de Aziatische hoornaar opgespoord en verwijderd door professionals. Dit gebeurt meestal in de avond of vroege ochtend, wanneer alle hoornaars in het nest zijn. De bestrijding is specialistisch werk en wordt niet aan particulieren overgelaten. Het is belangrijk om nesten niet zelf te verstoren of te proberen te verwijderen, aangezien dit gevaarlijk kan zijn.

In zowel Nederland als België zijn er gespecialiseerde teams die zich bezighouden met de bestrijding. Zij hebben de juiste beschermende kleding en kennis om nesten veilig te verwijderen. Heb je een nest gemeld? Dan krijg je vaak een terugkoppeling over de uitgevoerde actie. Zo weet je dat jouw melding heeft bijgedragen aan de bestrijding van deze invasieve soort.

Voor de bestrijding van Aziatische hoornaars zijn er verschillende vallen en lokstoffen beschikbaar. Deze zijn vooral effectief in de omgeving van bijenkasten, waar de hoornaars op jacht gaan naar honingbijen. Imkershop heeft een speciaal assortiment ontwikkeld om imkers te helpen hun bijenvolken te beschermen tegen deze predator.

Help mee met de monitoring

Het succes van de bestrijding hangt af van de alertheid van burgers en imkers. Door je ogen open te houden en waarnemingen te melden, draag je bij aan het beheersen van deze invasieve soort. Met name in gebieden waar de Aziatische hoornaar al is waargenomen, is extra waakzaamheid geboden. De beste vallen tegen Aziatische hoornaars kunnen helpen om hun aanwezigheid vast te stellen.

Nesten van de Aziatische hoornaar zijn vaak moeilijk te vinden omdat ze hoog in bomen of op andere moeilijk bereikbare plaatsen worden gebouwd. In het voorjaar maken koninginnen eerst een klein voorjaarsnest, vaak op beschutte plekken zoals onder dakranden of in struiken. Later verhuist de kolonie naar een definitief nest, meestal hoog in bomen. Beide type nesten zijn belangrijk om te melden.

Imkershop ondersteunt de strijd tegen de Aziatische hoornaar door informatie te delen en producten aan te bieden die helpen bij de monitoring en bescherming van bijenvolken. Met de juiste kennis en materialen kun je als imker of natuurliefhebber bijdragen aan het beheersen van deze invasieve soort en het beschermen van onze inheemse insecten.