Bescherm bijen tegen Aziatische hoornaar - Handige tips

Hoe bescherm je honingbijen tegen Aziatische hoornaars?

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een toenemende bedreiging voor honingbijen in Nederland. Deze invasieve exoot jaagt actief op bijen bij de vliegopening van bijenkasten en kan een bijenvolk ernstig verzwakken. Als imker wil je je bijenvolken natuurlijk goed beschermen tegen deze efficiënte jagers. Gelukkig zijn er verschillende methoden om je bijen te helpen en de impact van Aziatische hoornaars te beperken. In dit artikel ontdek je praktische tips en strategieën om je bijenvolken te beschermen.

De Aziatische hoornaar herkennen

Voordat je actie kunt ondernemen, is het belangrijk om de Aziatische hoornaar te kunnen onderscheiden van andere insecten. De Aziatische hoornaar is iets kleiner dan onze inheemse Europese hoornaar, met een donker (bijna zwart) borststuk, een donker achterlijf met één oranje segment en opvallende gele pootpunten. Let ook op hun jachtgedrag: ze blijven vaak 'stilhangen' in de lucht voor de bijenkast, wachtend op terugkerende bijen.

Verwar de Aziatische hoornaar niet met de Europese hoornaar, die juist een natuurlijke vijand van wespen is en zelden een bedreiging vormt voor bijenvolken. Het verschil tussen Aziatische en Europese hoornaars zit vooral in de kleur, grootte en het gedrag. De Europese variant heeft een veel roder uiterlijk en jaagt niet systematisch op honingbijen bij de kast.

Aziatische hoornaars zijn het meest actief in de late zomer en herfst, wanneer hun kolonies op maximale sterkte zijn. Dit is ook de periode waarin bijenvolken hun wintervoorraad aanleggen, waardoor een aanval in deze periode extra schadelijk kan zijn. Wanneer Aziatische hoornaars actief zijn is belangrijke kennis om je beschermingsmaatregelen op het juiste moment in te zetten.

Bescherming van je bijenkasten

Een van de meest directe manieren om je bijenvolken te beschermen is het aanpassen van de bijenkasten. Plaats een stuk gaas voor de vliegopening van je bijenkast. De maaswijdte moet zo zijn dat bijen er wel doorheen kunnen, maar hoornaars niet. Een maaswijdte van 5,5 mm is ideaal. Het gaas moet op enkele centimeters afstand van de vliegplank geplaatst worden, zodat bijen nog steeds gemakkelijk kunnen landen en de kast in kunnen vliegen.

Je kunt ook de vliegopening verkleinen tijdens periodes van verhoogde hoornaaractitiviteit. Dit maakt het voor de bijen wat lastiger, maar het beperkt de toegang voor de grotere hoornaars aanzienlijk. Een aangepaste vliegplank met een kleinere opening is in de zomermaanden minder hinderlijk voor de bijen dan een volledige afsluiting met gaas.

Voor imkers die hun bijenkasten extra willen beschermen, biedt Imkershop speciale beschermingskooien aan. Beschermkooien voor Aziatische hoornaars werken als een selectieve barrière, waarbij de hoornaars worden afgeweerd terwijl bijen vrij kunnen passeren. Deze kooien zijn speciaal ontworpen om de bijenkasten te beschermen zonder de dagelijkse activiteiten van het bijenvolk te verstoren.

Bestrijding en preventie

Naast het beschermen van je bijenkasten is het ook belangrijk om actief bij te dragen aan de bestrijding van Aziatische hoornaars. In het vroege voorjaar kun je koninginnen van de Aziatische hoornaar vangen met speciale lokpotten. Deze koninginnen zoeken dan na hun winterslaap een geschikte plek om een nieuw nest te beginnen. Door ze in deze fase te vangen, voorkom je de vorming van nieuwe nesten.

Voor effectieve bestrijding heb je de juiste middelen nodig. Aziatische hoornaar vallen zijn speciaal ontwikkeld om deze invasieve soort gericht aan te pakken. Het gebruik van selectieve vallen helpt om de hoornaarpopulatie te beheersen zonder andere nuttige insecten te schaden.

Een methode die steeds meer aandacht krijgt is 'spring trapping'. Hierbij worden in het voorjaar speciale vallen geplaatst die specifiek koninginnen lokken. Waarmee je Aziatische hoornaars lokt hangt af van het seizoen. In het voorjaar zijn zoete lokstofffen effectief, terwijl in de zomer en herfst eiwitrijke lokstoffen betere resultaten geven. Experimenteer met verschillende lokstoffen om te ontdekken wat het beste werkt in jouw situatie.

Nesten opsporen en melden

Een belangrijke stap in de bestrijding van Aziatische hoornaars is het opsporen van hun nesten. Hoornaarnesten bevinden zich vaak hoog in bomen, onder dakranden of in andere beschutte plekken. Door jagende hoornaars bij je bijenkast te observeren, kun je soms hun vliegroute volgen naar het nest. Nestopsporing vraagt geduld en een scherp oog, maar is cruciaal voor effectieve bestrijding.

Wanneer je een nest of individuele Aziatische hoornaars spot, is het belangrijk om dit direct te melden. In Nederland moeten waarnemingen van deze invasieve soort worden doorgegeven aan de bevoegde instanties, vaak via waarneming.nl. Vallen tegen Aziatische hoornaars kunnen je helpen bij het lokaliseren en documenteren van deze insecten, zodat je nauwkeurige informatie kunt doorgeven.

Probeer nooit zelf een nest van Aziatische hoornaars te verdelgen. Dit is gevaarlijk en moet door gespecialiseerde professionals worden gedaan. Hoornaars kunnen agressief worden wanneer ze zich bedreigd voelen, en meerdere steken kunnen ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengen.

Samenwerking en langetermijnstrategie

De bescherming van bijenvolken tegen Aziatische hoornaars is niet alleen een individuele verantwoordelijkheid. Samenwerking met andere imkers en lokale autoriteiten vergroot de effectiviteit van bestrijdingsmaatregelen aanzienlijk. Deel je waarnemingen en ervaringen, en werk samen aan een gezamenlijke aanpak in je regio.

Denk ook aan de lange termijn. Het volledig uitroeien van de Aziatische hoornaar in Nederland lijkt helaas steeds minder realistisch, nu de soort zich in steeds meer provincies verspreidt. Daarom is het belangrijk om te focussen op het beheersen van de populatie en het beschermen van je bijenvolken. Door consequent preventieve maatregelen te nemen, verbeter je de overlevingskans van je bijen aanzienlijk.

Bij Imkershop vind je alle benodigdheden om je bijen effectief te beschermen tegen Aziatische hoornaars. Van specialistische vallen tot beschermingsmaterialen voor je bijenkasten, we hebben alles in huis om je te helpen bij deze uitdaging. Met de juiste kennis en materialen kun je de impact van deze invasieve soort op je bijenvolken aanzienlijk verminderen en bijdragen aan de gezondheid van je bijen en de biodiversiteit in je omgeving.